Anadolu Diplomatik ve Siyasal Araştırmalar Merkezi

Memleket Partisi Genel Başkanı Muharrem İnce tam 4 buçuk yıl aradan sonra tekrar CHP’ye katıldı. 24 Haziran 2025 tarihinde CHP Grup Toplantısında partisine “baba ocağına” geri döndüğünü ifade eden İnce Memleket Partisinin en kısa sürede kongresini toplayarak kendisini feshedeceğini duyurmasının ardından 22 Temmuz 2025 günü resmi olarak kapandı. Böylelikle Türkiye’nin bir dönemine damga vuran, Türkiye’de üçüncü yol olduğunu savunan bir siyasi parti daha siyaset arenasına veda etti. Ekrem İmamoğlu’nun tutukluluk sürecine en sıkı tepki gösteren isimlerden olan İnce baba ocağına geri dönerken akıllarda birçok da soru bıraktı.

2002-2018 yılları arasında CHP’den Yalova Milletvekili olarak görev yapan Muharrem İnce 2015 yılındaki 36. CHP Kurultayında genel başkanlığa aday olmuş fakat rakibi dönemin mevcut genel başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’na karşı kaybetmişti. 2018 yılındaki Cumhurbaşkanlığı Seçimlerinde CHP’nin adayı olarak çıkan İnce 45 günlük seçim sürecinde 71 il gezmiş ve 107 adet miting gerçekleştirmişti. Seçim akşamı %30,67 oy oranına karşı %52 oy alan Recep Tayyip Erdoğan karşısında ikinci olmuştu. Fakat bu dönüm noktası 2002 yılından beri milletvekili olan İnce için bir son olmadı.

Memleket Hareketi

2020 yılında başlattığı Memleket Hareketi adlı siyasi oluşum ile il il gezmeye başlayan Muharrem İnce Memleket Hareketinin CHP içerisinde bir parti içi muhalefet olmadığını tam aksine Türkiye için bir alternatif yol olduğunu anlattı. Memleket Hareketini partileşme sürecine götüreceğini açıklayan İnce 17 Mayıs 2021 tarihinde İçişleri Bakanlığına resmi dilekçeyle başvuru yaparak partisini kurduğunu açıkladı. Parti içerisinde Gaye Usluer, Mehmet Ali Çelebi, Özcan Özel, Hüseyin Avni Aksoy gibi CHP Milletvekillerinin de bulunması partinin 2023 seçimlerine kadar TBMM’de temsil edilmesini sağlamıştı.

“Ne sağdan Ne soldan, Atatürk’ün yolundan” sloganı ile kurulan parti Atatürkçü, Cumhuriyetçi, Demokrat ve Seküler bir siyasi kimliği savunurken klasik siyasi skala içerisinde kendisini sağ veya sol bir parti olarak görmemektedir. Parti kurucularının ve genel başkanının politik duruşlarının CHP’nin Ulusalcı kanadı olarak görülmesi aslında partinin CHP’ye zıt değil CHP’deki Kemal Kılıçdaroğlu ve ekibini eleştiren bir oluşum olduğunu göstermekteydi. Partinin logosu olan nazar boncuğunu andıran tasarımı ile siyasi arenaya çıkan Memleket Partisi 2023 Genel Seçimlerine katılabilecek örgütlenmeyi başarabilmiş ve Genel Başkanı Muharrem İnce’yi Cumhurbaşkanı Adayı olarak göstererek 87 seçim bölgesinde kendi listeleriyle seçime katılmıştı.

2 Seçimde Memleket Partisi

2023 Genel Seçimleri ve 2024 Yerel Seçimlerine katılan Memleket Partisi 4 buçuk yıllık faaliyet hayatında kayda değer bir başarı elde edemedi. 2023 Genel Seçimleri öncesi İsrailli eski bir askere ait görüntülerin Muharrem İnce’ye ait olduğuna dair internette dolaşan video İnce hakkında bir kumpas kurulmaya çalışıldığını ortaya çıkardı. Olayla ilgili başlatılan soruşturmada gözaltına alınan ve tutuklanan kişilerin CHP’de görev yapan birkaç kişi olduğu ortaya çıktı. Seçime üç gün kala tüm iftiralara ve kumpaslara karşı dayandığını açıklayan İnce adaylıktan çekilme kararı aldı. Pusulada resmi kaldırılmasa da adaylıktan çekilmesinden kaynaklı olarak seçilse dahi görev alamayacağı açıklandı. Tüm bunlara rağmen 2023 Genel seçimlerinde Memleket Partisi 502,669 oy, Muharrem İnce ise 235,783 oy alarak seçimleri 10. Sırada mağlup olarak tamamladı.

2024 yerel seçimlerinde her il ve ilçede kendi adaylarını çıkaracaklarını açıklayan parti 115,423 oy alarak seçimleri 14. Sırada tamamladı. Buna rağmen Yozgat’ın Sorgun ilçesine bağlı Bahadin Beldesinin belediye başkanlığını kazanan Memleket Partisi Türkiye genelinde de 22 belediye meclis üyesi temsil edilmekte.

2024 Yerel Seçimleri sonrası maddi olanaksızlıklardan kaynaklı küçülme kararı alan Memleket Partisi Ankara Balgat’taki genel merkez binasını Etimesgut ilçesindeki bir plazanın bir katına taşımak zorunda kaldı.

Denendi ve Olmadı

Aslında Memleket Partisinin yaşadıkları ilk ve tek değil. Benzer bir deneyim CHP tarihinde iki defa yaşandı. Kasım 2014’te parti içi muhalefetinden dolayı CHP’den istifa eden YARSAV eski başkanı Ankara Milletvekili Emine Ülker Tarhan Anadolu Partisi adında kendi partisini kurmuştu. Geçmişte DYP, DSP, ANAP gibi siyasi partilerde görev almış isimlerin kurucusu olduğu parti çok kısa bir sürede örgütlenerek Haziran 2015 seçimlerine katılmış ve 27,642 (%0,06) oy alarak seçimi 14. Sırada tamamlamıştı. Bunun üzerine Aralık 2015’te kendini fesheden Anadolu Partisi kapanmış, Emine Ülker Tarhan da siyasetten tamamen çekilmiş oldu. Günümüzde meclis kürsüsündeki konuşmaları internet sitelerinde izlense de ve çeşitli partilerden siyasete geri dön çağrısı yapılsa da Tarhan çok uzun bir süredir sessizliğini koruyor.

Benzer bir girişim ise CHP Erzincan Milletvekili Mustafa Sarıgül tarafından 2020 aralık ayında yaşandı. 2014 Yerel Seçimlerinde CHP’nin İstanbul Büyükşehir Belediye Başkan Adayı olan Sarıgül seçimi kazanamamıştı. 2019 Yerel Seçimlerinde CHP’den aday gösterilmeyince eski partisi DSP’den Şişli Belediye Başkan Adayı olan Sarıgül bu seçimi de kaybedince Türkiye Değişim Hareketi adını verdiği siyasi oluşumunu partileştirme kararı aldı. Türkiye Değişim Partisi adıyla kurulan parti 2023’e kadar varlığını devam ettirdi. Merkez Sol, Sosyal Demokrat bir parti olan TDP 2023 Genel Seçimlerinde Genel Başkanını Millet İttifakından CHP Erzincan 1. Sıra Milletvekili Adayı olarak göstererek Kılıçdaroğlu’na destek vermişti. Sarıgül’ün vekil seçilmesinin ardından partisine dönmeyeceğini belirten Sarıgül Türkiye Değişim Partisini feshederek üyelerini CHP’ye davet etti.

Kimi için güven vermeyen biri, kimi içinse değeri Türkiye’de yeterince anlaşılamamış bir siyasetçi. Hayatının büyük bir kısmını CHP’de geçirmiş biri olarak İnce’nin CHP’ye dönüşü CHP camiasında hoş karşılanmış olabilir. Fakat aynı durumu bir de Memleket Partililere sormak lazım. 4 buçuk yıl boyunca İnce ile hareket ederek her türlü ekonomik zorluğa, basın ambargosuna, sansüre ve kısıtlamaya maruz kalarak Memleket Partili olmanın bedelini maddi ve manevi olarak en ağır şekilde ödeyen partililerine yani. Yeri geldiğinde oy bölücülükle, yer geldiğine AK Partiye çalışmakla suçlanan, kendini ifade edemeyen, adaylarına seçim kurullarında CHP’li üyeler tarafından engellemeler konulan, sabah akşam yaz kış demeden partinin bayrağını asan, broşürünü dağıtan, il ilçe başkanlıklarını geçindirmeye çalışan Memleket Partililere yani. Muharrem İnce bu hareketi ile belki bir kitlenin takdirini kazanmış olabilir. Kendi siyasi kariyerini de güvence altına almış da olabilir. Ama Memleket Partisinde yol yürüdüğü yoldaşlarının tutumunu izleyip göreceğiz.