Anadolu Diplomatik ve Siyasal Araştırmalar Merkezi

ABD yönetimi Ukrayna’ya yapacağı 61 milyar dolarlık askeri yardım paketini hala kongreden geçiremedi. Paketin içerisinde yer alan anti-tank füzeleri, askeri silahlar ve karadan havaya roket sistemleri kongreden onay çıkmaması halinde Ukrayna’ya yollanamayacak. Olası bir ret kararı karşısında Ukrayna Rusya’ya karşı gerçekleştirdiği savunma hattında mühimmat ve askeri araç gereç kıtlığı yaşayacak. Bununla birlikte geçtiğimiz günlerde Avrupa Parlamentosunda Macaristan Başbakanı Viktor Orban da Ukrayna’ya yapılacak askeri ve mali yardım paketini onaylamadıklarını duyurdu. ABD’nin İsrail-Hamas çatışmasında İsrail için de yardım paketi çıkarması Amerikan Hükümetinin güvenlik harcamalarını sarsmaya başladı. Pek akıllardaki şu soruya cevap verebilecek biri var mı: Para bitti, peki ya savaş?

2. yılına yaklaşırken Rusya-Ukrayna arasındaki savaşta en ufak bir gelişme olmadı. Ukrayna Rusya’yı Donbass bölgesinde sabit tutarken Rusya’nın ise tek kazancı bu süre zarfında Kherson bölgesi oldu. Bu kazanca karşın Rusya birçok askerini ve askeri araçlarını Ukrayna’da kaybetti. Savaşa yönelik gelişen dezenformasyonun yanında Rus yetkililer ise Ukrayna’da ölen, yaralanan ve kaybolan Rus askerlerinin ise gerçek sayılarını açıklamamakta direniyor. Birçok bağımsız gazeteci ve medya kuruluşlarının yapmış olduğu analizlere göre Rusya’nın açıkladığı rakamların en az iki katı kayıp olduğu tespit edildi.

160 Milyar Dolar

Rus Savunma Bakanı Sergey Şoygu’nun Ekim 2023’te yaptığı açıklamaya göre başta NATO, ABD ve AB olmak üzere Batı dünyasının Ukrayna’ya yaptığı toplam yardım 160 milyar ABD dolarını aşmış durumda. Bu rakamın içerisinde en büyük pay ise ABD’ye ait. 46,3 milyar dolar ile ABD Ukrayna’ya en çok askeri ve mali yardım yapan ülke oldu. Bu rakamı 18,1 milyar dolarla Almanya izlemekte. GSYİH’lere göre ise yüzde 1,60 ve yüzde 1,39 oranlarıyla en çok yardım gönderen iki ülke sırasıyla Norveç ve Litvanya oldu.

ABD’nin Onay Bekleyen Yardım Paketi

61 milyar dolarlık askeri yardım paketini AND henüz kongreden geçirebilmiş değil. Savunma bakanı Antony Blinken ise kongreye askeri yardım paketinin en kısa sürede kabul edilmesinin Rusya’ya karşı savaşan Ukraynalı müttefiklerimize en büyük destek olacağını belirtti. Kongredeki Cumhuriyetçi üyeler ise paket içerisinde ABD’nin Meksika sınırındaki güvenlik önlemlerinin arttırılmasına yönelik güvenlik harcamasının yetersiz olduğunu savunmakta. Ama aslında işin arkasında başka politikaların da olduğu görülmekte. Başkanlık seçimlerine doğru giden ABD’de Trump’ın yükselişi Demokratlar için bir kaygı oluşturmakta. Bununla birlikte 7 Ekim 2023’te Hamas’ın İsrail’e karşı başlattığı operasyon karşısında İsrail’in Gazze’ye karşı başlattığı savaşa en çok destek veren ülke ABD oldu. Maddi ve askeri anlamda İsrail’i destekleyen ABD Kongresi İsrail’e yardım paketini çok kısa bir sürede onayladı.

Peki sadece her şey maddiyatla mı ilgili? Tabi ki de hayır. Ukrayna ve Rusya arasında devam eden savaş neredeyse ikinci yılına yaklaştı. Bu süre zarfı içerisinde savaş haritasında tahmin edilenin aksine çok büyük bir değişiklik olmadı. Rusya bu iki yıllık süre zarfında Ukrayna’nın sadece Kherson bölgesini ele geçirebildi. 2014’te ilhak ettiği Donetsk ve Luhansk bölgelerine ek olarak savaşın başında iddia edildiği gibi Kiev’e hala girilemedi. Bununla birlikte Batı dünyasının Ukrayna’ya sürekli yaptığı yardımlara rağmen Ukrayna Donbass bölgesinde gözle görülür bir zafere imza atamadı. Askeri ve mali yardımları sadece Rusya’yı Ukrayna’nın doğusunda stabil olarak tutabilmeye harcadı. Batı toplumunda bu durum Ukrayna’ya yapılan yardımların karşılıksız kaldığı ve artık bölgede çatışmaların yatıştığı, destek paketlerinin bir işe yaramadığı algısını oturttu. Ukrayna tarafında ise umutlar farklı yönde. Batının askeri ve mali yardımlarının durması Ukrayna’yı çaresiz bırakacaktır. Rusya’nın olası yeni bir taarruzuna karşı başka bir destek imkânı olmayan Ukrayna ülkenin anahtarına Putin’e teslim etmek zorunda kalabilir. Ayrıca Rusya’ya uygulanan ekonomik ve ticari yaptırımların da bir sonuç vermediği yine Batı dünyasında halkın arasında genel kabul görmeye başlamış durumda.

Rusya tarafında ise yetkililer Batının kışkırtıcılığını suçlamakta. Ukrayna’nın NATO’ya alınma vaadi ile kışkırtılmasını Finlandiya ve İsveç’in NATO’ya katılım süreçlerini başlatmayı Rusya tarafı yeni bir “çevreleme politikası” gibi görmekte. Bununla birlikte Yunanistan’da kurulan ABD askeri üslerinin yanında Polonya’ya yapılan askeri yığınak Ukrayna’daki durumu oldukça istikrarsızlaştırıcı olarak nitelendiriliyor. Olası bir mali kesinti Ukrayna için bir felakete sebep olabilir fakat Batının da kabul etmesi gereken bir durum olduğu ortada: UKRAYNA’DA ÇUVALLADIK.