Anadolu Diplomatik ve Siyasal Araştırmalar Merkezi

2024 yılı Dünyanın en büyük demokrasi sınavı vereceği bir yıl olacak. Dünya nüfusunun neredeyse yarısı 2024 yılında sandık başına gidiyor. Bu yıl 50’den fazla ülke seçimlere gidiyor. Aralarında ABD, Rusya, Hindistan, Bangladeş gibi kalabalık ülkelerinde olduğu listede yerel seçimlerin yapılacağı Türkiye de var. 2024 yılı birçok siyaset uzmanı ve düşünce kuruluşları tarafından küresel siyasetin ve uluslararası ilişkilerin evrileceği ve dönüşeceği bir yıl olarak görülüyor.

Aralarında ABD, Rusya, Hindistan, Bangladeş, İngiltere, Belarus, Suriye ve Türkiye’nin de bulunduğu elliden fazla ülke sandık başına gidecek. Bu da nereden baksanız Dünya nüfusunun yarısının bu yıl içerisinde yeni devlet başkanlarını, hükümetlerini, genel ve/veya yerel temsilcilerini seçeceği anlamına geliyor. Sonuçları küresel siyaseti ve uluslararası ilişkileri etkileyecek olan ülkelerin başında tabi ki de ABD geliyor.

2024 ABD Başkanlık Seçimleri eski Başkan Donald Trump ve mevcut Başkan Joe Biden arasında geçecek bir hesaplaşma gibi duruyor. Trump’ın yeniden aday olması bir nevi “2019’un rövanşı” gibi değerlendiriliyor. Biden döneminde ABD’nin Ukrayna’nın doğusundaki savaşa verdiği desteğin bir sonuç çıkarmaması ve 7 Ekim 2023 tarihinde başlayan Hamas-İsrail çatışmalarında İsrail’e verilen sonsuz desteğin Dünya kamuoyunda fazlasıyla tepki toplaması ABD içerisinde güvenilirliğini ve popülerliğini düşürdü. Bununla birlikte Trump’ın korumacı politikaları ve Amerikan çıkarlarını ön planda tutması Biden taraftarlarının oyunu alabileceğine işaret ediyor. Genel olarak Amerikan toplumundaki memnuniyetsizlik ve tedirginlik sandığa yansıyacak gibi duruyor.

Sonuçları belli olan seçimler de yok değil. Bunlardan ilki Rusya. 15-17 Mart tarihlerinde devlet başkanlığı seçimine gidecek Rusya’da mevcut Başkan Putin’in tekrar kazanacağı düşünülüyor. Ülkede muhalefet yapılmasına müsaade etmeyen Rus yönetimi Ukrayna Savaşı nedeniyle muhalif olan Rusların oyunu alabilecek bir lider veya örgütlenmeye izin vermiyor. Benzer bir durum Belarus’ta da mevcut. 2020 yılındaki şaibeli seçim sonrasında devlet başkanı olan Lukaşenko’nun görevine devam edeceği düşünülüyor.

Gözlerin üzerinde olduğu bir başka seçime gidecek olan ülke de Hindistan. Mevcut Devlet Başkanı Modi üçüncü dönemine hazırlanıyor. Koyu bir Hindu milliyetçisi olan Modi bu dönem içerisinde özellikle ülkedeki Müslüman azınlıklara karşı hakaret içerikli tutumları nedeniyle fazlaca eleştiriye maruz kalmıştı. Hindistan’ın BRICS üyeliği ile Dünyada hızla boy gösteren küresel bir güç haline gelmesi Modi’nin seçim kampanyasına eklediği en çarpıcı unsurlardan biri.

Avrupa’da Durum Ne?

Avrupa’da gerçekleşecek seçimlerde gözler İngiltere’de. Kamuoyu araştırmalarında popülerliği artan sol İşçi Partisi 14 yıl aradan sonra İngiliz Hükümetinin yeni sahibi olabilecek gibi. 2016 Brexit referandumu sonrası çalkantıya giren iktidardaki Muhafazakâr Parti 4 kere başbakan değiştirdi. Teresa May, Boris Jhonson, Liz Truss ve son olarak Rishi Sunak. Parti içerisindeki iktidarsızlık ve çalkantılar İngiliz toplumunda mevcut iktidara olan güvenin azalmasına sebep oldu. Bütün Avrupa’da artan popülist sağ ve radikalizmin aksine sol İşçi Partisinin güçlenmesi İngiltere’nin kendisini 2016 Brexit Referandumunun ardından Avrupa Siyasetinden ne kadar dışladığını göstermektedir.

Avrupa’nın bir başka çalkantılı ülkesi ise Slovakya. 30 Eylül 2023’te genel seçimlerini gerçekleştiren Slovakya’da iktidarı Rusya yanlısı Sosyal Demokratların lideri kazandı. 2018 yılında ülkedeki yolsuzluk iddialarını açığa çıkaran bir gazeteci ve nişanlısının mafya tarafından öldürülmesi sonucu 2019 yılında göreve gelen Zuzana Caputova yolsuzluk karşıtı politikalar izleyeceğini ve devleti mafyalardan kurtaracağını ifade etmişti. Genel seçimleri kazanan Fico’yu ilk tebrik edenin Macaristan Başbakanı Orban olması Slovakya’daki seçimlerde dengeleri birbirine karıştırdı.

Çok da Önem Arz Etmeyen Seçimler

Her ne kadar küresel siyaseti etkileme gücü olmasa da kendi için önem arz eden bazı seçimler de 2024 yılı içerisinde mevcut. Bunlardan birisi El Salvador. Sokak çeteleriyle mücadele etmek için olağanüstü hâl yasalarını kullanan mevcut yönetim ülkenin yüksek yargısını da siyasi parti üyeleri tarafından kuşatmış durumda. Bir başka suç örgütleri ile mücadele edecek lideri seçecek ülke ise Meksika. Tarihinde ilk defa kadın bir devlet başkanını seçmeye hazırlanan Meksika uyuşturucu mafyalarının ve suç örgütlerinin korkunç boyutlara ulaştığı ülkede ordunun bu yapılarla mücadelede ön plana çıkmaya başladığı bir yer olarak görülüyor.

Listede Türkiye de Var

Parlamento ve Cumhurbaşkanlığı seçimlerini 2023 yılında gerçekleştiren Türkiye 2024 yılında tekrar sandığa gidiyor. 10 ay sonra tekrar seçime giden Türkiye bu sefer yerel yöneticilerini seçecek. 2019 yılındaki ittifakların dağılması ile her siyasi partinin kendi başına kendi adaylarıyla gireceği seçimde belediye başkanı adaylarının isimleri açıklanmaya başladı. 2019 yılında büyükşehirlerde hezimete uğrayan mevcut hükümet partisi belediyeleri tekrar alabilmek için Cumhur İttifakı bileşenleri ile yeniden görüşmelere başlamış durumda. Diğer taraftan muhalefet partileri ise farklı arayışlar içinde 2019 yerel seçimlerinde ittifakta olan İYİ Parti tarihinde ilk defa yerel seçimlere kendi adaylarıyla bağımsız olarak girecek. Bununla birlikte genel başka değişikliği yaşayan CHP ise ittifaksız olarak kendi belediyelerini yeniden kazanıp yeni belediye başkanlıklarını alabilmenin peşinde. 2019 seçimlerine göre yeni aktörlerde sahada bulunmakta. Zafer Partisi, Yeniden Refah Partisi, TİP ve HüdaPar.

2024 yılının Dünya siyasetinin gidişatını değiştireceği ortada. Devam eden ekollerin yanına yeni dengelerin ve aktörlerin eklenmesi de gerçekleşecektir. Fakat elliden fazla ülkede gerçekleşecek seçimlerle ilgili analizler bize göstermektedir ki sandık ve demokrasi dili, dini, coğrafyası ve milleti ne olursa olsun bütün bir Dünya halklarına güven vermekte. 2024 yılında seçilecek yeni liderlerin artan küresel iklim değişikliği ve sonuçları, artan milliyetçilik ve küreselleşmenin zayıflaması, savaşların ve çatışmaların arttığı bir düzene gidiyor olduğumuzu bilmelerini isterim.