Anadolu Diplomatik ve Siyasal Araştırmalar Merkezi

2023 yılının en önemli seçimini geçiren Türkiye girmiş olduğu seçim havasının dinmesinin hemen ardında yeni bir seçim ortamına giriş yaptı. 2024 yerel seçimleri. 5 yıllığına mahali idarelerdeki yöneticilerini belirleyecek olan Türkiye 24 gün sonra yeniden sandık başında olacak. 2023 yılındaki genel seçimler ve cumhurbaşkanlığı seçimlerinin aksine ittifakların olmadığı, her siyasi parti ve adayın kendi başına girdiği seçimlerde adaylar kadar söylemler de önem içeriyor. İşte 2024 yerel seçimlerine doğru Türkiye tablosu.

31 Mart 2024 tarihinde mahali idarelerinin yöneticilerini 5 yıllığına belirleyecek olan Türkiye yeni bir seçim atmosferinde. Toplamda 35 siyasi parti ve onlarca bağımsız adayın yarıştığı bu seçimde kazananlar yerel yönetimlerin 5 sene boyuncu sahibi olacaklar. 2023 yılındaki genel seçimlerin aksine dikkat çeken noktalardan en önemlisi ittifakların yapılmadığı bir seçim olması. Her siyasi partinin kendi başına kendi adaylarıyla girdiği seçimlerde geçtiğimiz yıl Cumhur İttifakının bileşenlerinden olan Milliyetçi Hareket Partisi bazı büyükşehirlerde ittifak ortağı olan AK Partinin adaylarını destekleme kararı aldı. Aynı şekilde ittifak çatısı altında olmasa da Gelecek Partisi, Milli Yol Partisi ve Demokrat Parti de Ankara Büyükşehir Belediyesinde aday çıkarmayarak mevcut belediye başkanı ve CHP’nin adayı Mansur Yavaş’ı destekleyecek. Türk siyasetinin yeni partilerinden biri olan Zafer Partisi ise Kars ve Iğdır’da il belediye başkan adayı çıkarmayarak MHP’yi destekleme kararı aldı.

Büyükşehir, il, belde, muhtarlık, il genel meclisi ve ilçe belediye meclisleri için binlerce adayın yarıştığı seçimde 35 siyasi parti seçime girecek. 22 siyasi parti ve 27 bağımsız adayın yarıştığı İstanbul Büyükşehir Belediyesi en çok adayın seçime katıldığı büyükşehir oldu. Bununla birlikte ilçe belediyelerinde en çok adayın yarıştığı yer 28 adayla İstanbul/Sarıyer olurken ilçe belediye meclis üyeliğinde en çok siyasi parti ve adayın yarıştıkları yerler (toplamda 28 siyasi parti ve bağımsız adaylar) Ankara/Çankaya ve Gaziantep/Şehitkamil ilçeleri oldu.

Aday Profilleri

Seçimde siyasi partiler ve sayılarından ziyade dikkat çeken bir başka unsur ise adayların profilleri. CHP 2019 yerel seçimlerinde İYİ Parti ile yaptığı ittifak sonucu kazandığı İstanbul ve Ankara’da mevcut belediye başkanlarını tekrar aday gösterirken İYİ Parti ise kendi adaylarını çıkardı. Bununla birlikte AK Parti ise MHP ile birlikte 2 büyükşehir belediyesini tekrar kazanabilmek için güçlü adaylara yoğunlaştı. İstanbul’da Çevre ve Şehircilik eski Bakanı Murat Kurum ve Ankara’da mevcut Keçiören Belediye Başkanı Turgut Altınok çarpıcı isimler. İYİ Parti ise İstanbul’da genel başkan yardımcısı Buğra Kavuncu’yu Ankara’da ise eski CHP’li bir isim olan Cengiz Topel Yıldırım’ı aday gösterdi. Bu çarpıcı isimler arasında Zafer Partisinin adaylarında biri olan İstanbul Büyükşehir Belediye Başkan Adayı Azmi Karamahmutoğlu da yer almakta. Alparslan Türkeş’in atadığı son Ülkü Ocakları Başkanı olan Azmi Karamahmutoğlu’nun oluşturduğu etki Zafer Partisi Genel Başkanı Prof. Dr. Ümit Özdağ’ın paylaştığı anketlere göre Zafer Partisinin oyunu İstanbul genelinde %8 bandının üzerine taşımış durumda.

Sanat, spor ve medya camiasından isimler de bu seçimlerde yer almıyor değil. Örneğin eski futbolcu Gökhan Zan’ın TİP tarafından Hatay Büyükşehir Belediye Başkanı gösterilmesinin yanında televizyon sunucusu gazeteci İrfan Değirmenci de yine TİP tarafından Ankara/Çankaya Belediye Başkan Adayı oldu. Ünlü Karadenizli Şarkıcı Davut Güloğlu ise Yeniden Refah Partisi tarafından Düzce Belediye Başkanı olarak gösterildi.

Ankara’da Milliyetçilik Rüzgârı

Aday profillerinin en çok konuşulduğu yerlerden biri de Ankara Büyükşehir. AK Parti ve MHP’nin adayı Turgut Altınok ve CHP’nin adayı Mansur Yavaş’ın ortak özelliği olan MHP ve ülkücü kökenli olması Ankara’da “solcu aday eksikliği” olarak nitelendirilmekte. Bununla birlikte İYİ Partideki birtakım istifalar ve aday olarak eski CHP’li bir isim olan Cengiz Topel Yıldırım’ın aday gösterilmesi bu rüzgâra katkı sağladı. Zafer Partisinin ise ünlü kalkınma ekonomisti Bartu Soral’ı aday göstermesi neredeyse öne çıkan partilerin hepsinde Türk Milliyetçisi, Atatürkçü imajını uyandırdı.

İşi En Zor Olan Kurum İl Seçim Kurulları

Türkiye’de ister genel olsun ister yerel ister siyasi parti kongresi olsun ister sendika seçimi seçim işlerinden sorumlu kurum il ve ilçe seçim kurumlarıdır. Fakat bu seçimde iş yükü en ağır olan kurum seçim kurulları oldu. Nedeni ise adaylarla ilgili geçmişe yönelik adli soruşturmalar. Nedeni ise 15 Temmuz 2016 darbe girişimi sonrası FETÖ terör örgütü ile iltisaklı, davası olan, davadan aklanmış birçok adayın seçimlerde aday olması. Büyükşehirden belde belediyesine, il genel meclisinden ilçe meclisine kadar tüm adaylarla ilgili olması gerekenden fazla soruşturma yürütüldü. Nedeni ise yerel yönetimlerde FETÖ ile kökten mücadele edilmesi.

Ana Söylem Deprem

Partilerden ve adaylardan bağımsız olarak öne çıkan ana söylemlerden biri de deprem. 6Şubat 2023 tarihinde 6 ili kapsayan deprem 50 bin kişinin üzerinde ölümüne yol açtı. Aynı zamanda Türkiye’de afetlerle mücadelede ve afetlere müdahalede mahali idarelerin ne kadar yetersiz ve plansız olduğunu gösterdi. Türkiye’nin geniş bir coğrafyasını kapsayan fay hatları belediye başkan adaylarının deprem konusuna dikkatini çekmesini sağladı. Özellikle beklenen büyük İstanbul depremi ile ilgili bütün adayların söylemleri sosyal faaliyetlerden ve kent güzelleştirmelerinden çok depreme dayanaklı ve depreme hazırlıklı kentler inşa etmek ve tasarlamak.

Anketler, adayların profilleri ve geçmişleri, katıldıkları televizyon programları, söylemleri ve dahası. 2024 yerel seçimleri Türkiye için farklı bir tecrübe olacak. Sahada çok fazla siyasi parti ve adayın olduğu, oyların birbirlerine oldukça yakın olduğu bu seçimde takdiri Türk milletine bırakıyoruz. Aynı zamanda ilçe belediye meclis üyeliklerine 9 farklı siyasi partiden aday olan 19, ilçe belediye başkanlıklarına da 3 farklı siyasi partiden aday olan 3 Uluslararası İlişkiler Uzmanı meslektaşlarımıza da bol şans ve başarılar diliyoruz. Oylarının bol olmalarını seçilmelerini ve mesleğimizi siyasi partisi ve görüşü ne olsun iyi temsil etmelerini diliyoruz. Yollarımız açık olsun.