Haziran 2023’te Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen Danimarka Parlamentosunda yapmış olduğu konuşmanın bir kısmının yapay zekâ uygulaması ile oluşturulduğunu açıkladı. ChatGPT isimli uygulama kullanılarak oluşturulan metinle ilgili olarak Frederiksen bu yazının arkasında bir insan değil de bir robotun olduğuna inanmanın hem büyüleyici hem de korkutucu olduğunu belirtti. Son zamanların yeni fenomeni olan yapay zekâ verileri saniyeler içerisinde işleyerek bir ürün ortaya koyması açısından birçok alanda kendini göstermeye başladı. Peki bu yeni fenomenin uluslararası ilişkiler ve diplomasi alanında kullanımı ne olacaktır?
Yapay zekâ insan üretimi bir uygulama olup birçok arama motoru üzerinden bilgiye erişerek hızlı ve kolayca işleyebilen bir tür yazılımdır. Böylelikle insan yapısı analiz, üretim, çeviri veya metin gibi unsurları hem zamandan hem de emekten tasarruf ettirerek insan yaşamına kolaylıklar sağlamaktadır. Matematiksel işlerde kullanımı daha yaygın olan yapay zekâ günümüzde ödev, makale, konuşma metni üretimi, şarkı sözü yazma ve seslendirme, bir dilden başka bir dile çeviri yapma gibi alanlarda sıklıkla kullanılmaya başlanmıştır. Yapay zekanın kullanımı profesyonel yazılımcılardan sıradan bir internet sahibi bilgisayar kullanıcısının hizmetine kadar indirilmiştir. Böylelikle kolayca eşsiz bir görsel hazırlayabiliyorsunuz, bir kişinin ses tonuyla bir müzik parçasını söyletebiliyorsunuz ya da bir metni profesyonel bir şekilde başka bir dile tercüme ettirebiliyorsunuz.
Yapay Zekalı Uluslararası İlişkiler
Uluslararası İlişkilere 1950’li yıllardan sonra dahil olmaya başlayan matematiksel analizler bu çok disiplinli alana yeni bilim dallarını da dahil etmiştir. Günümüzde Uluslararası İlişkilerin çalışma alanlarından olan enerji, istihbarat, ulusal seçimler, güvenlik gibi konular büyük ölçekte istatistiki bilgiler içermektedir. Yapay zekanın kullanımı bu tür istatistiki bilgi yoğunluklu alanlarda verilerin hızlı işlenmesine yardımcı olurken doğru ve gerçeğe en yakın sonuçların işlenmesine ve gerekli politikaların uygulanması için doktrinlerin yaratılmasını sağlamakta.
Biraz daha ileri gidersek yapay zekanın işsiz bırakacağı meslek gruplarından biri de politikacılar olacaktır demek çok da yanlış sayılmaz. Romanya Başbakanı Nicolae Ciucă dünyada bir ilke imza atarak yapay zekâ programı ION’u kendine danışman olarak atadı. Dünya’nın ilk yapay zekâ danışman kullanan başbakanı olan Nicolae Ciucă ayna görünümlü yapay zekâ danışmanından hem sesli hem de yazılı olarak yanıt alabiliyor. Romanyalı yazılımcılar tarafından geliştirilen ION Romanya halkının değer yargılarını algılayabilerek vatandaşların istek ve taleplerine göre başbakana önerilerini sunuyor. Ciucă’ya göre yapay zekâ bir danışmanın günümüzde bir ayrıcalık olmasındansa bir zorunluluk olduğu, gelişen ve değişen teknolojilerin Romanya halkına en iyi hizmet etmek için kullanılması gerektiğini ifade ediyor.
Tehlike Arz Ediyor Mu?
Amerikan Hollywood filmlerinde robotların bir gün insanlara karşı baş kaldırıp bir savaş başlatacağı ve insanlığı yeneceği senaryoları yapay zekaya bunun bir başlangıcı olabileceği rolünü yükledi. Ancak düşündüğünüzde yapay zekâ insan üretimi bir yazılım. Bir makinenin ürettiği ya da kendi kendini geliştirmiş bir ürün değil. Sıradan bir bilgisayar ve internet kullanıcısının dahi ücret ödemeden kullanabileceği kolaylıkta olması yapay zekanın ilerleyen zamanlarda üretim ve hizmet sektörlerinde de yaygınlaşarak birçok sektörün çalışanını işsiz bırakacağı düşünülmekte. Günümüzde dijitalleşmenin bazı sektörleri dışladığı düşünülürse yapay zekanın da aynı etkiyi yapması beklenilmekte. Örneğin yapay zekanın gelecekte çağrı merkezlerinde kullanılması çağrı merkezi müşteri temsilcisi olarak çalışan insanların işleri için bir tehdit oluşturmakta. Çeviri yapmak için kullanılması tercümanları, e-ticaret sektöründe yaygınlaşması ise mağazacılığı ve çalışanlarını dışlayabilir. Yapay zekanın ucuz maliyetli olması ve teknolojik olarak insan gücünden daha yüksek performans göstermesi tercih sebebi olacaktır. Kim bilir belki günün birinde dış politikada yönetimleri de yapay zekâ alır.
Anadolu Diplomatik ve Siyasal Araştırmalar Merkezi 
Yorum bırakın