Anadolu Diplomatik ve Siyasal Araştırmalar Merkezi

Şubat 2022’de başlayan Rusya’nın Ukrayna’yı işgali Avrupa kıtasına savaşları yeniden getirmişti. 24 saat gibi kısa bir sürede Başkent Kiev’i 3 koldan kuşatan Rus ordusu Ukrayna ordusunun karşılık vermesi sonucu gerilemeye başlasa da günümüzde hala Ukrayna’nın doğusunda sıcak çatışmalar devam etmekte. Neredeyse 2. Yılını dolduracak olan Rusya-Ukrayna Savaşında günlük hayat yeni normaline dönmeye başladı. Savaştan öncesine göre neler değişti, neler değişmedi?

Savaşın başlamasının ardından Batıdaki komşu ülkelere göç eden Ukraynalıların yerlerini ülkenin doğusunda işgal ve savaş bölgelerinden kaçan insanların doldurduğu fark edilen bir durum. Hizmet sektörüyle alakası bile olmamış bir insanın bir kafe veya restoranda çalışması artık alışılmış bir şey. Savaş öncesinde altyapısı Sovyetler dönemine göre daha da güçlendirilen ve geliştirilen Kiev’de elektrik ve telefon hatlarının sık sık kesilmesi alışılagelmiş bir durum artık. Rusya’nın enerji tesislerini hedef alan saldırıları sonucu bir takım insani ihtiyaçların aksaması çok normal görülüyor. Akaryakıt kıtlığı ise başka bir durum. Gece yarısı çalan sirenlerle sığınaklara inmek gündelik hayatın bir rutini olmuş durumda. Savaştan etkilenmeyen bölgelerde ise hayatın yeni normaline dönmesi olağan karşılanıyor. 1 yıl öncesinde Ukrayna’nın genelinde herhangi bir eğlence etkinliğinin düzenlenmesi ayıp görülen bir durumdu. Ancak şu anda bazı kısıtlamalar ile olağan ve zorunlu görülmekte.

Kiev gibi ülkenin turistik kentlerinde Türkiye’den gelen turistleri görmeniz çok yüksek olasılıklı bir durumdu. Ancak şu an turist diyebileceğiniz kimseyi bulamıyorsunuz. Ülkede çalışma izniniz yoksa turistik amaçlı girişinize izin verilmiyor. 18-60 yaş arası erkeklerin ülkeyi terk etmeleri yasak. Ayrıca ülkeye ulaşımı sadece Polonya üzerinden demiryolu ya da Bulgaristan, Romanya gibi ülkeler üzerinden 24 saat süren karayoluyla sağlayabiliyorsunuz. Tam olarak 20 aydır Ukrayna hava sahası sivil uçuşlara kapalı durumda. Savaşın başlangıcında Rusya’nın birçok sivil havaalanlarının pistlerini hedef alması uçuşları imkânsız hale getirdi.

Kiev ve Batısı Ukrayna’nın savaştan çok da fazla etkilenmeyen bölgeleri. Savaşın ilk zamanlarında metro istasyonlarına sığınmış insanlar, sokaklarda tüfek sesleri, uzun süre sokağa çıkma yasakları, süpermarketlerdeki rafların boşalması gibi durumlar şimdilerde geçmiş durumda. Yine de birçok dükkân enerji ihtiyacını jeneratörler ile sağlamakta. Ülke genelindeki tüm anıt ve heykeller ise koruma amaçlı sarılıp paketlenmiş durumda. Olası bir bombardıman saldırılarında zarar görmemeleri için bu tür önlemler alınmış. Ukrayna’nın neresine giderseniz gidin bir anda karşınıza bir şehit olan askerler için anma törenleri düzenleyen topluluklar çıkabiliyor. Şehir nüfuslarında ise gözle görülür derecede bir kadın nüfusu yoğunluğu dikkat çekiyor. Bombardıman ihtimallerine karşı ise şehirlerin belli bölgelerinde karartma uygulamaları devam etmekte. Otomobilinizle gezerken sahip olduğunuz tek aydınlatmanın araç farlarınız olması artık normal bir durum.

Ukrayna genelinde hayat yeni normaline dönmekte fakat yeni normal Covid-19 Pandemi sonrası açılma dönemi gibi bazı şeyleri değiştirirken insanların hayatlarına yeni uğraşlar ve rutinler ekledi. Ülke genelinde pandemi hızlıca kontrol altına alınabilmişti. Fakat savaş koşullarında yeni normal hayat ne kadar kontrollü tutulabilecek buna savaşın seyri cevap verebilir sadece.