Anadolu Diplomatik ve Siyasal Araştırmalar Merkezi

38. olağan kurultayını düzenleyen Cumhuriyet Halk Partisi’nde tarihi bir değişimle Genel Başkan Adayı Özgür Özel partinin 8. Genel Başkanı seçildi. Mayıs 2023 seçimlerinden bu yana parti içerisinde değişim tartışmaları devam ederken kurultaya giden CHP’de 13 yıllık Kemal Kılıçdaroğlu dönemi sona erdi. Delegelerin 2 tur oylama ile seçtiği yeni genel başkan Özgür Özel “Değişimin Yüzyılı, Yüzyılın Değişimi” sloganıyla ikinci turda 812 delegenin oyunu alarak genel başkanlık koltuğuna oturdu. Peki yüzyılın değişiminde CHP’yi 2024 Mart’ında yerel seçimlere doğru neler bekliyor?

Mayıs 2023 Türkiye Genel Seçimlerinden sonra en çok konuşulan ve Türkiye siyasetinde en çok yer edinen konu CHP’deki kurultay süreci olmuştu. Partinin ve Cumhurbaşkanı adayının 2 turda aldığı oylar ve hezimet partideki muhalif seslerin daha da gür çıkmasına yol açtı. Parti içi muhalefetin en çok kızgın olduğu konular Zafer Partisi ve Ümit Özdağ ile yapılan gizli protokol, 39 milletvekilinin partinin listelerinden milletvekili çıkarılması ve bazı CHP’lilere göre 6’lı masanın Mansur Yavaş veya Ekrem İmamoğlu yerine Kılıçdaroğlu’nu aday göstermesi oldu. Bu bağlamda bu eleştirileri madde madde incelemekte fayda vardır.

Doğru Aday Tartışması

Tüm kamuoyu anketlerinde Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş ve İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun Recep Tayyip Erdoğan karşısında ezici bir karşılığı görülmekteydi. Fakat iki başkan da aday gösterilmedi. Mansur Yavaş adaylık sorularını cevapsız bırakarak kendisini belediye başkanı olarak değerlendirirken, İmamoğlu ise görev verildiğinde yapmaya hazır olduğunu belirtti. CHP’nin bu iki başkanı aday göstermeleri durumunda Büyükşehir Belediye Başkanlıkları görevlerinden istifa etmeleri gerekmekteydi. Yerlerine seçilecek yeni başkanın belediye meclislerinde yapılacak oylamalar sonucu seçileceği ve belediye meclislerinde iki şehirde de AK Parti-MHP gruplarının ezici çoğunluğu olduğu düşünüldüğünde CHP bu riski almadı. 2019 bin bir güçlüklerle alınmış iki büyükşehir belediyesinin bir adaylık uğruna feda edilmesini istemeyerek 6’lı masa içerisinden bir aday çıkarmayı tercih ettiler. 6’lı masanın en büyük partisinin CHP olması Kılıçdaroğlu’nun doğal adaylığını getirdi.

CHP Listelerinden 39 Milletvekili

Cumhuriyet Halk Partisi’nin 6’lı masaya ilk teklifi Türkiye genelinde ortalama 100 milletvekilliğini diğer 5 partisi arasında paylaştırarak seçime tek parti olarak hep beraber girilmesiydi. Fakat İYİ Parti Genel Başkanı Meral Akşener bunun kendi partisi adına kabul edilemeyeceğini, parti meclisinden böyle bir kararı geçiremeyeceğini belirterek CHP ve İYİ Parti olarak Millet İttifakı çatısında girilmesine karar verdi. Saadet, Demokrat Parti, Gelecek ve DEVA adayları CHP’nin listelerinde yer alırken 65 milletvekilliği verildi. Seçim sonucunda 39 milletvekili CHP listelerinden seçilerek meclise girdiler ve CHP’den istifa ederek kendi partilerine geçtiler. Kamuoyu araştırmalarında %1’e bile ulaşamayan oy oranlarına sahip partilerin CHP listelerinden girerek neredeyse mecliste grup kuracak kadar vekil çıkarmaları oldukça tartışma konusu oldu. Bu 4 siyasi parti CHP’yi dolandırmakla suçlanırken Genel Başkan Kılıçdaroğlu ise partiyi dolandırtmakla suçlandı.

Zafer Partisi ile İmzalanan Gizli Protokol

14 Mayıs’ta gerçekleşen cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ikinci tura kalması üzerine Kılıçdaroğlu’nun Ata İttifakının en büyük ortağı Zafer Partisi ile görüşmesi CHP ve Kılıçdaroğlu’nun imajını yerle bir etti. Zafer Partisi’nin ikinci tur desteği için Kılıçdaroğlu ile imzaladığı protokolde Anayasa’nın ilk 4 maddesi, 66. Madde, terörle mücadele, sığınmacı ve kaçakların yollanması gibi maddeler Türkiye’nin kurucusu bir partinin güvenilmez olduğunu ve 6’lı masanın diğer paydaş partilerinin toplamından daha çok oy almış bir partinin protokolle CHP ve Kılıçdaroğlu’nu güvence altına alması partiyi karıştırdı. İmzalanan protokolde kazanılması halinde başta İçişleri Bakanlığı olmak üzere 3 bakanlığın Zafer Partisi’ne verilecek olması ve bu bilginin Kılıçdaroğlu tarafından parti içerisinde gizli tutulması parti içi muhalifleri fazlasıyla kızdırmış durumda. Zafer Partisi Genel Başkanı Ümit Özdağ’ın kendi sosyal medya hesabından kazanılması halinde İçişleri Bakanı olacağını açıklaması protokolü gizli kılmamıştır. Fakat Kılıçdaroğlu’nun partinin kurmaylarından bunu saklı tutması ve protokolün iki partinin genel başkanının namusuna teslim edilmiş olması CHP’de hem Zafer Partisi’ne karşı kızgınlık hem Kılıçdaroğlu’na karşı kırgınlığa neden oldu.

Peki Özgür Özel’in CHP’sini Ne Bekliyor?

38. Olağan Kurultayda aday olan Kılıçdaroğlu ve Özgür Özel birinci genel başkanlık oylamasında iki aday da salt çoğunluğu sağlayamadı. İlk turda 682-664 alan Özel ve Kılıçdaroğlu ikinci turda 812-536 oy oranıyla Özel CHP’nin 8. Genel Başkanı seçildi. İkinci turda Özel’in Kılıçdaroğlu’nun üzerinde oy alması sonucu delege değişime inanmış ve Özel’i genel başkanlığa taşımıştır. Böylelikle 13 yıllık Kılıçdaroğlu dönemi kapanmış yerine partinin 5 dönemdir milletvekili olan daha genç ve dinamik bir genel başkan Özgür Özel dönemi başlamıştır.

Özgür Özel’in önünde CHP’yi ayağa kaldırabilmek için 5 ayı bulunmakta. 2024 yerel seçimlerine kadar seçmen Özel ve kurmaylarını CHP’nin tutumlarını izleyecektir. Özel başarabilirse partinin kurucu değerlerinin vurgulanması sonucu partinin küskünlerini CHP’ye geri çevirebilir. Böylelikle CHP’den kopup İYİ Parti, Memleket Partisi, Zafer Partisi ve TİP’e kaymış Atatürkçü, milliyetçi ve solcu seçmeni partiye geri döndürebilir. Özel’in genel başkan seçilmesi başta iktidar olmak üzere Türkiye’de yerel seçimlere hazırlanan tüm partilerin hesaplarını tekrar gözden geçirmelerine neden olmuştur. Özellikle İstanbul ve Ankara’da kendi adaylarıyla seçime girecek olan İYİ Parti’nin işi daha da zorlaşmıştır. 2019 yılında CHP-İYİ Parti İttifakı ile alınan büyükşehirlerde bu yerel seçimde olası bir hezimetin İYİ Parti’nin kendi adayını çıkarmasına bağlanarak faturanın Akşener’e kesilmesi olası görünüyor. Özel’in genel başkanlığı Ankara ve İstanbul’da CHP’nin elini güçlendirmiş olacaktır ki Bursa Balıkesir gibi belediyelere de CHP’nin talip olduğunu ifade etmektedir.

Özel’in Kürt seçmen olarak tanımladığı Doğu ve Güneydoğu Anadolu’daki seçmenle barışık olma arzusu da net bir şekilde görülmektedir. Fakat Özel’in unutmaması gereken bir şey vardır ki Kürt seçmen diye tanımladığı özünde HDP-YSP-DEHAP seçmenini kazanırken Türk milliyetçisi seçmeni kaybetmemesidir. Kılıçdaroğlu’nun sol parti ve kitle partisi olma çıkışı partinin 6 okunun yetersiz kaldığı iddiasını ve yeni oklar eklenmesi gerekliliğini çıkarmıştır. 13 sene boyunca partinin yerinde saymasının sebebi budur. Sayın Özgür Özel’e 5 aylık sınavında başarılar dileriz.