Amerika kıtasını kim keşfetti sorusunun en büyük tartışmasıdır Kolomb ve Vespucci. İkisi de tarih sahnesinin farklı zamanlarında tuhaf bir şekilde açık denizlerde yeni yerler, yeni limanlar aramaktaydı. Bizlere okutulan tarih kitaplarında Kolomb’un Hindistan’a ulaşmak için açık denizlere açıldığı ve rotasını kaybedip kazayla Amerika topraklarına ulaştığıdır. Ancak başka bir tarihi teze göre Kolomb’un ulaştığı topraklara kendisinden önce Amerigo Vespucci isimli bir kâşif ulaşmış ve kendi adı olan “Amerika” ismini vermişti. Peki Kolomb ve Vespucci gibi iki Latin kökenli denizciden önce başka bir denizci kavim Amerika kıtasına adım atmış olabilir mi? Neden olmasın?
Leif Eriksonn (Ericson, Erikkson) Norveç topraklarında doğmuş İzlandalı bir denizci. Tahmini olarak 11. Yüzyılda yaşadığı tahmin edilen kızıl saçlı bir Viking. Denizcilik faaliyetini daha doğrusu denizcilik yoluyla göç etmeyi kendine meslek haline getirmiş bu kişiyle ilgili tarihi bilgi ne yazık ki çok kısıtlı. Bir iddiaya göre anne ve baba taraflarından biri İzlandalı, diğeri ise Norveçli. Bu yüzden hem Norveç’in hem de İzlanda’nın paylaşamadığı ulusal bir kahraman. Hakkında bilinenlerden bir diğeri ise bir katil olduğu. Dönemin Viking yasalarınca Viking topraklarında suçluların ve eşkıyaların barınması yasak. Eriksonn ise bir katil olduğu için Norveç topraklarından İzlanda’ya sürgün edilmiş fakat İzlanda’da da cinayet işlediği için kendine başka bir sürgün yeri araması gerekmiş. İşte bu da kendisine Dünya’da az bilinen tarihi bir rol üstlendirmiş. Grönland’ı keşfeden insan ama dahası Amerika topraklarına adım atan ilk Avrupalı.
Grönland İskandinav dillerinde Groenland, yeşil kelimesinin karşılığı Grön ve ülke, yer kelimesinin karşılığı olan land kelimelerinin birleşiminden oluşmaktadır. 11. Yüzyılda ilk defa insanlar tarafından keşfedildiğinde uzun sıra çam ağaçlarının olduğu ve ötesi görülemeyecek kadar sık ormanların bulunduğu bir yer olarak tasvir edilmekte. Bu yüzden de adına “yeşil ülke” adına gelen Grönland ismi verilmiş. Leif Eriksonn tarafından keşfedilen bu topraklar dönemin teknolojisine göre Viking gemilerinin yanaşacağı limanların olmamasından dolayı bir yaşam alanı oluşturamamış. Eriksonn’un ise bir sonraki durağına yol açmış. Kanada’nın kuzeydoğu kıyıları. Yani New Foundland eyaletinin kıyıları. Amerika’nın keşfi 15. Yüzyıl olarak gösterilse de aslında 11. Yüzyıldan beri Avrupalı halklar Amerika kıtasına gelip gitmekteydi.
Peki bu kadar az tarihi bilgi içerisinde Eriksonn’un 11. Yüzyıldaki Amerika’yı keşfi doğru mu yoksa bir Viking efsanesi mi?
1960’lı yıllarda Kanada Hükümetinin New Foundland eyaletindeki birtakım arkeolojik kazı çalışmaları 11. Yüzyıldan kalma Viking yerleşimlerini doğrulamakta. Yapılan arkeolojik çalışmalarda Viking döneminden kalma yerleşim birimlerine ait ahşap temeller ve dönemin Norveç Kralının resminin bulunduğu metal paralar bulunmuştur. Anlaşılan 14. Yüzyılda kıtayı keşfettiğini söyleyen ve tarih kitaplarına giren Latin denizcilerden önce aynı kıtanın yani Avrupa’nın biraz kuzeyindeki insanlar yeni keşfedilen(!) kıtada yerleşik hayata geçmenin ötesinde ticari hayata da geçmiş.
#Amerika #Ericson #Viking #Keşif #İskandivya #Norveç #İzlanda
Anadolu Diplomatik ve Siyasal Araştırmalar Merkezi 
Yorum bırakın